BCG: Công thức tạo giá trị từ Agentic AI

Theo thông tin từ BCG trong Applied AI Index 2026, gần 50% doanh nghiệp được khảo sát hiện tạo ra giá trị từ AI. Nhưng khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu và phần còn lại rất lớn: doanh nghiệp mạnh cả về định hướng chiến lược lẫn triển khai AI tạo ra giá trị AI cao gấp 5 lần nhóm yếu ở hai mặt này.

Khảo sát thu thập ý kiến của hơn 1.300 lãnh đạo cấp cao tại hơn 20 ngành. Dữ liệu cho thấy lợi thế không đến từ việc chạy nhiều thử nghiệm hơn, mà từ cách doanh nghiệp đưa AI vào vận hành, đo kết quả và quản trị rủi ro.

Khoảng cách hiệu quả ngày càng rõ

BCG chia doanh nghiệp thành bốn nhóm trưởng thành: 7,5% dẫn đầu, 41% đang mở rộng quy mô, 47% ở giai đoạn mới nổi và 4,5% trì trệ. Nhóm dẫn đầu có tăng trưởng doanh thu cao gấp 2,4 lần các doanh nghiệp thuộc nửa dưới mẫu khảo sát.

Ngân sách AI tăng từ khoảng 1% doanh thu đầu năm 2025 lên 3,3% hiện nay. Đáng chú ý, 80% khoản chi nằm ngoài ngân sách IT doanh nghiệp. Điều đó đòi hỏi các lãnh đạo kinh doanh cùng chịu trách nhiệm về hiệu quả đầu tư, thay vì giao toàn bộ bài toán cho bộ phận công nghệ.

Agentic AI cần quyền tự chủ đi cùng kiểm soát

Agentic AI hiện chiếm 22% tổng giá trị AI, tăng từ 17% trong mẫu khảo sát năm 2025. BCG dự báo tỷ lệ này đạt 39% vào năm 2030. Trong nhóm dẫn đầu, 44% đã thu được giá trị từ Agentic AI; tỷ lệ ở nhóm tụt hậu chỉ là 2%.

Tuy nhiên, kỳ vọng đi trước năng lực quản trị: 42% doanh nghiệp muốn agent hoạt động tự chủ vào năm 2030, nhưng chỉ 5% đã có đủ các kiểm soát trọng yếu. Doanh nghiệp sở hữu đủ sáu kiểm soát tạo giá trị Agentic AI cao gấp 3 lần nhóm chỉ có một kiểm soát. Theo tôi, mở quyền cho agent mà thiếu cơ chế giám sát là đặt tốc độ lên trước độ tin cậy.

BCG khuyến nghị chuyển sang mô hình vận hành AI-first, đặt hàng rào rủi ro tập trung cho agent và xây nền tảng sẵn sàng cho agent. Kiến trúc nên có lớp dữ liệu và nền tảng dùng chung, cấu trúc thống nhất cùng control plane; không nên mặc định khóa toàn bộ hệ thống vào một nhà cung cấp.

Đo giá trị và chuẩn bị lực lượng lao động

95% doanh nghiệp dẫn đầu theo dõi AI bằng KPI hoặc trực tiếp qua P&L. Nhóm ghi nhận kết quả vào P&L đạt giá trị AI 3,6%, so với 1,2% ở nhóm không đo lường chính thức. Cùng lúc, 61% nhóm dẫn đầu đã chuyển từ pilot sang chương trình nhiều năm trên toàn doanh nghiệp, so với 17% nhóm tụt hậu.

Về nhân sự, 89% người trả lời dự kiến AI tạo ra công việc mới; 11% cho rằng AI chủ yếu thay thế việc hiện tại. Doanh nghiệp vẫn dự báo giảm khoảng 10%–15% lực lượng lao động. Lập kế hoạch nhân sự và chuyển đổi dữ liệu vì thế cần đi cùng triển khai công nghệ: 55% nhóm dẫn đầu đã hoạch định nhân lực chiến lược, còn 95% đang chuyển đổi dữ liệu.

Điểm cần nhớ: giá trị AI đến từ chiến lược, triển khai ở quy mô doanh nghiệp và đo lường sát kết quả kinh doanh. Với Agentic AI, quyền tự chủ phải đi cùng kiểm soát, nền tảng chung và trách nhiệm rõ ràng.

Key Takeaways

• Gắn đầu tư AI với KPI và P&L để xác định giá trị thực.
• Xây control plane và hàng rào quản trị trước khi mở rộng quyền tự chủ cho agent.
• Đầu tư song song vào nền tảng, dữ liệu và hoạch định lực lượng lao động.

Nguồn tham khảo: BCG Applied AI Index 2026

Tác giả: Cường Nguyễn — Founder AI Ops Solutions | Verified n8n Creator. Kết nối: Facebook · LinkedIn · YouTube · TikTok