Cuộc đua humanoid robot tăng tốc năm 2026

Cuộc đua humanoid robot 2026 đang rời sân khấu demo để bước vào bài toán nhà máy, chuỗi cung ứng và giá thành. Theo Investors Stack, Tesla, Figure AI và Unitree đều đã công bố các bước đi sản xuất rất quyết liệt, dù năng lực thực tế còn cần thời gian kiểm chứng.

Tín hiệu đáng chú ý nhất là các hãng giờ nói về robot mỗi giờ và công suất hàng triệu đơn vị mỗi năm, thay vì chỉ khoe video robot gấp quần áo.

Tesla, Figure AI và Unitree đẩy công suất

Tesla đã hoàn tất lắp đặt dây chuyền Optimus tại Fremont, California, với công suất thiết kế 1 triệu robot mỗi năm. Công ty còn dự tính Giga Texas có thể đạt công suất dài hạn 10 triệu đơn vị mỗi năm.

Figure AI đưa xưởng BotQ từ nhịp 1 robot/ngày lên 1 robot/giờ. Startup này đã bàn giao Figure 03 tích hợp mô hình VLA Helix AI, sau hơn 1.250 giờ thử nghiệm tại BMW Spartanburg.

Tại Trung Quốc, Unitree nộp hồ sơ IPO trị giá 610 triệu USD tại Thượng Hải. Hãng xuất xưởng 5.500 robot trong năm 2025, đặt mục tiêu 20.000 đơn vị năm 2026 với mẫu G1 giá 13.500 USD. Unitree báo doanh thu 250 triệu USD và lợi nhuận ròng điều chỉnh 90 triệu USD.

Physical AI vấp ở linh kiện và dữ liệu

Humanoid robot cần một hệ thống Physical AI hoàn chỉnh: bộ não tính toán như NVIDIA Jetson Thor hay Tesla AI5, lớp điều khiển chuyển động thời gian thực ở tần số 100-1.000 Hz, rồi phần cơ khí với khớp và bàn tay khéo léo. Đây là lý do robot đi được đã khó, còn làm việc ổn định trong nhà máy lại khó hơn nhiều.

Chi phí cũng đang phân cực. BoM robot dùng chuỗi cung ứng Trung Quốc được ước tính khoảng 46.000 USD, thấp hơn đáng kể mức khoảng 131.000 USD của phương Tây. Nhưng hộp giảm tốc của Harmonic Drive đang có thời gian giao hàng hơn 18 tháng; Nhật Bản nắm hơn 50% thị phần linh kiện này.

Nút thắt sâu hơn là dữ liệu: robot mới có khoảng 2,4 triệu cảnh học, trong khi LLM đã hấp thụ khoảng 15 nghìn tỷ token văn bản. Tôi cho rằng đây mới là rào cản thực sự: dựng dây chuyền là vốn, dạy robot xử lý thế giới lộn xộn mới là cuộc chiến dài hạn.

Thị trường lớn, nhưng chưa có người thắng

Dự báo TAM humanoid robot toàn cầu có thể đạt 1,4-1,7 nghìn tỷ USD vào năm 2050. Song hiện vẫn có 21 tác vụ khéo léo chưa thể tự động hóa. Các tuyên bố công suất vì thế nên được đọc như tín hiệu tham vọng công nghiệp, chưa phải doanh số đã được bảo đảm.

Theo tôi, Unitree đang đưa ra lời cảnh báo rõ nhất cho các đối thủ Mỹ: lợi thế phần mềm sẽ bị thử thách rất nhanh nếu Trung Quốc biến lợi thế chi phí phần cứng thành sản lượng thực.

Điểm cần nhớ

• Tesla đặt công suất thiết kế Optimus tại Fremont ở mức 1 triệu đơn vị/năm.
• Figure AI đã nâng tốc độ BotQ lên 1 robot/giờ.
• Unitree nhắm 20.000 robot năm 2026 và bán G1 với giá 13.500 USD.
• Hộp giảm tốc Harmonic Drive với thời gian giao hàng hơn 18 tháng là điểm nghẽn chuỗi cung ứng.
• Dữ liệu robot còn quá mỏng so với dữ liệu huấn luyện LLM.

Nguồn tham khảo: Investors Stack