Kinh tế AI Việt Nam có thể đạt 130 tỷ USD năm 2040

Kinh tế AI Việt Nam có thể đóng góp từ 120 đến 130 tỷ USD trước năm 2040, theo báo cáo của Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC), JICA và BCG. Theo Fintech News Singapore, đây là mức đóng góp được xây từ hai nguồn: năng suất vận hành và doanh thu tiêu dùng gắn với sản phẩm, dịch vụ AI.

Con số 130 tỷ USD rất đáng chú ý, nhưng không nên được đọc như một tấm séc đã ký. Nó là benchmark để Việt Nam đo năng lực triển khai AI vào ngành thật, thay vì chỉ đếm số chatbot và sự kiện công nghệ.

130 tỷ USD sẽ đến từ đâu?

Báo cáo ước tính AI có thể tạo ra 60-75 tỷ USD từ tiết kiệm chi phí nhờ cải thiện năng suất. Phần còn lại, khoảng 45-55 tỷ USD, đến từ doanh thu tiêu dùng của các sản phẩm và dịch vụ ứng dụng AI.

Ba nhóm ngành được xác định có dư địa lớn gồm sản xuất, với mức đóng góp dự kiến 25-30 tỷ USD; hàng tiêu dùng, khoảng 15-20 tỷ USD; và tài chính – ngân hàng, khoảng 10-15 tỷ USD. Đây là tín hiệu quan trọng: cơ hội AI tại Việt Nam nằm ở các quy trình kinh doanh có quy mô lớn, không nằm riêng trong thị trường phần mềm AI.

Startup GenAI đã có vị trí, vốn vẫn là bài toán

Việt Nam hiện đứng thứ hai Đông Nam Á về số lượng startup Generative AI, chiếm 27% tổng số startup GenAI của ASEAN. Tổng vốn đầu tư vào các doanh nghiệp AI tại Việt Nam đạt 780 triệu USD tính đến năm 2024.

Tỷ trọng startup là một tín hiệu tốt, nhưng vốn đầu tư không tự động biến thành doanh nghiệp bền vững. Theo tôi, thước đo cần theo dõi tiếp theo là số công ty AI bán được sản phẩm cho sản xuất, ngân hàng và bán lẻ, thay vì chỉ là số vòng gọi vốn.

Nhân lực và đối tác quốc tế là phép thử thực thi

Chính phủ đã phê duyệt chương trình phát triển nguồn nhân lực AI đến năm 2030, tầm nhìn 2035. Mục tiêu gồm đào tạo 100.000 giảng viên, 10 triệu lao động có kỹ năng AI cơ bản, 50.000 cử nhân và chuyên gia ứng dụng AI, cùng 1.500 chuyên gia công nghệ lõi.

Khối doanh nghiệp cũng đang mở rộng kết nối quốc tế: FPT có các hợp tác với Mila, NVIDIA và OpenAI; Qualcomm mở trung tâm R&D mới tại Hà Nội. Các động thái này tạo thêm đường tiếp cận công nghệ và chuyên môn, nhưng giá trị dài hạn vẫn phụ thuộc vào năng lực biến hợp tác thành sản phẩm Việt Nam.

Điểm cần nhớ

• AI được dự báo đóng góp 120-130 tỷ USD cho kinh tế Việt Nam trước năm 2040.
• Năng suất có thể tạo ra 60-75 tỷ USD; sản phẩm và dịch vụ AI có thể mang lại 45-55 tỷ USD.
• Việt Nam chiếm 27% startup GenAI ASEAN và đã thu hút 780 triệu USD vốn AI tính đến năm 2024.
• Đào tạo và khả năng đưa AI vào các ngành lớn sẽ quyết định dự báo này có thành hiện thực hay không.

Nguồn tham khảo: Fintech News Singapore