Robot hình người bùng nổ: Unitree IPO, giá lao dốc

Robot hình người đang rời sân khấu demo để đi vào nhà máy, kho vận và các ứng dụng thương mại. Theo BigGo Finance, nửa đầu năm 2026 ghi nhận 19.100 robot hình người được xuất xưởng toàn cầu, tăng 272% so với cùng kỳ.

Điểm đáng chú ý hơn là Trung Quốc đang nắm hơn 97% thị phần xuất xưởng, còn các đơn hàng công nghiệp và thương mại chiếm trên 70%. Đây là dấu hiệu của một thị trường bắt đầu bị chi phối bởi năng lực sản xuất và chi phí, thay vì vài màn trình diễn robot biết đi, biết nhảy.

Năm bàn giao bắt đầu bằng con số 19.100

Báo cáo gọi 2026 là “Năm bàn giao” của ngành. Mốc 19.100 đơn vị trong sáu tháng đầu năm chưa thể đặt cạnh thị trường smartphone hay xe điện, nhưng tốc độ tăng 272% cho thấy các hãng đã có khách hàng nhận máy thực tế.

Động lực chính nằm ở các tác vụ công nghiệp và thương mại: nơi doanh nghiệp có thể đo được chi phí vận hành, thời gian làm việc và mức thay thế lao động. Robot được đưa vào dây chuyền không phải vì hình dáng giống người; hình dáng ấy chỉ có giá trị khi nó tận dụng được không gian, công cụ và quy trình vốn thiết kế cho con người.

Unitree IPO và cuộc chiến giá thành

Unitree Robotics vừa hoàn tất IPO trên STAR Market với 9,78 triệu tài khoản đăng ký, mức vượt đăng ký 8.288 lần. Công ty được định giá khoảng 61 tỷ nhân dân tệ, tương đương 9,1 tỷ USD, và huy động 4,2 tỷ nhân dân tệ để nâng công suất lên 100.000 robot mỗi năm. DeepSeek và Tencent cũng tham gia góp vốn.

Quan trọng hơn, Unitree đang kéo mặt bằng giá xuống rất nhanh: G1 còn 85.000 nhân dân tệ, còn R1 khởi điểm từ 26.900 nhân dân tệ. Giá robot hình người đã giảm hơn 95% trong ba năm, trong khi biên lợi nhuận gộp được báo cáo ở mức 40,7%.

Tôi cho rằng IPO của Unitree đáng theo dõi không vì mức định giá, mà vì nó thử nghiệm một luận điểm khó hơn: robot hình người có thể thành hàng hóa sản xuất hàng loạt hay không.

Rẻ hơn chưa đồng nghĩa hữu ích hơn

Chi phí vận hành robot đã về khoảng 3-5 USD/giờ, thấp hơn mức 8-12 USD/giờ của nhân công theo dữ liệu báo cáo. Tỷ lệ nội địa hóa linh kiện 75-90% và việc tái sử dụng công nghệ EV đang là hai đòn bẩy chính phía Trung Quốc.

Dù vậy, nhà máy không mua robot để xem video quảng cáo. Hệ thống cần độ ổn định liên tục trên 99% trong môi trường khắc nghiệt, đồng thời tạo ra hiệu quả kinh tế rõ ràng. Tesla đang lắp đặt và tinh chỉnh dây chuyền sản xuất hàng loạt cho Optimus Gen-3 trước World Robot Conference 2026, diễn ra ngày 19-23/8/2026. Nhưng cuộc đua thật sự sẽ được quyết định sau khi robot chịu được ca làm việc dài, không phải trên sân khấu hội nghị.

Ý chính cần nhớ:

• Xuất xưởng robot hình người toàn cầu H1/2026 đạt 19.100 đơn vị, tăng 272%.
• Nhà sản xuất Trung Quốc chiếm hơn 97% thị phần; ứng dụng công nghiệp và thương mại vượt 70%.
• Unitree huy động 4,2 tỷ nhân dân tệ để nhắm công suất 100.000 robot mỗi năm.
• Giá giảm hơn 95% trong ba năm, nhưng độ ổn định trên 99% mới là cửa ải quyết định việc triển khai.

Nguồn tham khảo: BigGo Finance