Robot Trung Quốc chuyển cuộc đua từ cơ bắp sang trí tuệ

Các hãng robot Trung Quốc đang chuyển nguồn lực từ những màn chạy, nhảy và nhào lộn sang embodied AI — phần mềm giúp robot hiểu môi trường, học nhiệm vụ mới và thích nghi mà không cần lập trình riêng cho từng việc. Theo thông tin từ Reuters, lĩnh vực này thu hút dòng vốn lớn khi Mỹ và Trung Quốc cạnh tranh vị trí dẫn đầu về trí tuệ robot.

Từ màn trình diễn sang khả năng học việc

Thách thức mới không nằm ở việc khiến robot biểu diễn một động tác đã lập trình sẵn. Robot cần nhận biết vật thể, hiểu bối cảnh và xử lý những nhiệm vụ chưa gặp trước đó. Điều này đòi hỏi dữ liệu huấn luyện cùng mô hình có khả năng chuyển kỹ năng sang tình huống mới.

Các công ty đang thử nhiều con đường. Spirit AI và ACE Robotics dùng trình diễn của con người; ACE Robotics thu thập chuyển động bằng cảm biến đeo. Robbyant, công ty thuộc Ant Group, kết hợp lượng lớn video con người với dữ liệu robot. DexForce và Manycore dựa vào mô phỏng để tạo môi trường huấn luyện. Reuters cũng nêu Generalist GEN-1.5, nhưng thông tin được cung cấp không kèm thông số hay kết quả benchmark để so sánh.

Dữ liệu thực tế quyết định khoảng cách

Huấn luyện trong mô phỏng có thể mở rộng số tình huống mà không cần đưa robot ra thực địa cho từng lần thử. Nhưng robot vẫn phải hoạt động ổn định ngoài đời. Reuters ghi nhận robot của Spirit AI tham gia thử nghiệm kiểm tra bộ pin tại CATL — một ví dụ về việc đưa công nghệ từ phòng thí nghiệm vào quy trình công nghiệp.

Những con số về vốn embodied AI trong nửa đầu năm 2026, định giá các startup X Square, Galaxea và Spirit AI, cùng mức đãi ngộ UBTech dành cho một nhà khoa học trưởng được nhắc tới trong dữ liệu nghiên cứu nhưng không có giá trị cụ thể. Vì vậy, chưa thể dùng chúng để xếp hạng quy mô hay sức hút đầu tư giữa các doanh nghiệp.

Nút thắt chip và vốn vẫn còn

Các hãng Trung Quốc gặp khó vì hạn chế xuất khẩu chip Nvidia tiên tiến của Mỹ và nguồn vốn IPO bị siết khi nhà đầu tư chất vấn định giá. Huawei cùng các nhà sản xuất chip nội địa phát triển lựa chọn thay thế. Doanh nghiệp cũng tìm cách giảm nhu cầu tính toán bằng mô hình hiệu quả hơn, dữ liệu tổng hợp và mô phỏng.

Cuộc đua sẽ được quyết định bởi khả năng biến dữ liệu thành kỹ năng đáng tin cậy, không phải số video trình diễn. Theo tôi, phép thử đáng xem là robot có hoàn thành công việc lặp lại trong nhà máy hay không, chứ không phải nó thực hiện cú nhào lộn đẹp đến mức nào.

Điểm chính

• Trọng tâm của robot Trung Quốc dịch chuyển từ phần cứng trình diễn sang embodied AI.
• Các phương pháp huấn luyện gồm trình diễn của con người, video kết hợp dữ liệu robot và mô phỏng.
• Thiếu chip tiên tiến và áp lực định giá có thể làm chậm cuộc đua, dù các hãng đang tìm phương án giảm nhu cầu tính toán.

Nguồn tham khảo: Reuters

Tác giả: Cường Nguyễn — Founder AI Ops Solutions | Verified n8n Creator. Kết nối: Facebook · LinkedIn · YouTube · TikTok